| credits
design/webdesign
Thonik
webdesign/webdevelopment
Ramon Dreise
fotografie
SAPh

Kathedraal van de Stilte

X

[media: De Architect, november 2004]

Met het plan Kathedraal van de Stilte studeerden Allart Vogelzang en Marnix van der Scheer in 2003 cum laude af aan de Academie van Bouwkunst Groningen. Het project werd genomineerd voor de Archiprix 2004 en Archiprix international 2005. Het project kan het best worden getypeerd als een continue zoektocht. Een zoektocht met ‘het zoeken’ als doel. Op zoek naar onze interpretaties van stilte en bovenal op zoek naar onze fascinaties in architectuur. Wij gingen op zoek naar het niet-herleidbare om te komen tot een gebouw waar de bezoeker het besef van tijd en ruimte verliest en wordt meegezogen in een overweldigende totaalervaring. De stilte staat in het onderzoek symbool voor het niet-herleidbare.

In de opgave wordt de stilte gecombineerd met het programma van een poppodium. De Kathedraal bevindt zich in de binnenstad van Groningen en manoeuvreert zich tussen bestaande gebouwen uit verschillende tijden, die zij in meer of mindere mate respecteert. Al onderzoekend hebben we ons de stilte eigen gemaakt en ontdekten we dat stilte voor ons vooral gaat over de begrippen afwezigheid en mysterie. Deze begrippen zijn voor de opgave hanteerbaar gemaakt door ze te vertalen naar acht paradoxen die zich bewegen tussen interieur en exterieur, tussen heden en verleden, tussen aanwezig en afwezig en tussen herkenning en desoriëntatie. De paradoxen staan aan de basis van acht verhalen, geschreven door acht verschillende auteurs over gebeurtenissen in een gebouw dat nog niet bestond. Door naar aanleiding van deze verhalen intuïtief ruimtelijke modellen te maken introduceerden we de beleving van anderen en onze associaties in het proces.

Aan de modellen zijn op diverse schaalniveaus betekenissen toegekend. Rationele keuzes en intuïtieve handelingen wisselen elkaar af, waardoor de Kathedraal geladen wordt met een diversiteit aan redenaties en interpretaties. De Kathedraal raakt doordrenkt met betekenissen. Tegelijkertijd laat de Kathedraal ruimte vrij voor de persoonlijke interpretatie van de bezoeker waardoor ze oneindig veel nieuwe verhalen genereert. Dit heeft zich in het plan vertaald in een vormentaal waarin geen expliciete bouwkundige elementen of eenduidige vormen worden toegepast. Deze ambiguïteit formuleert vragen zonder antwoorden te geven. Het is een taal waarin wij zwijgen door te spreken. Door deze werkwijze kreeg de Kathedraal haar karakter. Ze representeert aan de buitenzijde het karakter van het binnenste, maar eenmaal binnen blijft het wezen van de Kathedraal geheim. Ze beweegt zich tussen stedenbouw en interieurarchitectuur en transformeert de bestaande openbare ruimte van de stad in een ruimte die zowel openbaar als specifiek is. Voor ons is het ontwerpproces belangrijker dan de uiteindelijke vorm van het eindproduct. Onze zoektocht wordt niet bij de afronding van ons afstudeerproces beëindigd, maar is binnen de tijdspanne van het afstuderen gestold in de ervaringsmachine ‘Kathedraal van de stilte’.

Project: Kathedraal van de Stilte, Groningen (fictief studie-project)
Opleiding: Academie van Bouwkunst Groningen
Ontwerppartner: Allart Vogelzang
Mentoren:
 Maurice Nio, Rudolph Eilander, Peter de Kan